Δευτέρα, 24 Μαρτίου 2014

Brut Art



 Το 1947 στο πρόλογο-μανιφέστο του ο  Dubuffet διακηρύσσει ότι η Art Brut είναι η ακατέργαστη καλλιτεχνική διεργασία που επινοεί ξανά ο δημιουργός της με αφετηρία τις ενορμήσεις του. Προσθέτει μια θεωρητική διάσταση: το έργο τέχνης, για να είναι επινοητικό, οφείλει να είναι αυθόρμητο, απομακρυσμένο από πολιτισμικά στερεότυπα, ξένο προς κάθε επαγγελματισμό. «Εκείνα τα έργα που δημιουργήθηκαν στην απομόνωση και από αγνή και αυθεντική δημιουργική παρόρμηση - εκεί όπου οι έγνοιες του ανταγωνισμού, της αναγνώρισης και της κοινωνικής ανόδου δεν παρεμβαίνουν- είναι, λόγω αυτών ακριβώς των χαρακτηριστικών τους, πιο πολύτιμα από τα έργα των επαγγελματιών. Μετά από την εξοικείωση με αυτά τα άνθη ενός εκστατικού δημιουργικού πυρετού, τον οποίο έζησαν τόσο βαθιά και τόσο έντονα οι δημιουργοί τους, δεν μπορούμε παρά να νιώσουμε ότι σε σχέση με αυτά τα έργα, η κουλτούρα στο σύνολό της μοιάζει να είναι το παιχνίδι μιας μάταιης κοινωνίας, μια παραστρατημένη παρέλαση»
Συγκεντρώνει έργα που έχει συλλέξει στην Ελβετία από συγγραφείς και ψυχιατρεία. (Σήμερα συμπεριλαμβάνονται και δημιουργίες καλλιτεχνών που δεν έχουν κάποιο ψυχικό πρόβλημα, αλλά εξακολουθούν να έχουν ελάχιστη έως καμία επαφή με τον κόσμο της τέχνης και συχνά χρησιμοποιούν πρωτότυπες τεχνικές ή υλικά). Ο Dubuffet έκανε την Αrt Brut τέχνη των αποκλεισμένων του δυτικού πολιτισμού, συχνά άσημων δημιουργών: προλετάριων, γερόντων, γυναικών, που γι΄ αυτούς η δημιουργία είναι τόσο αδιανόητη ώστε καταφεύγουν στο πνευματισμό για να εξηγήσουν το έργο τους.
         

Κυριακή, 23 Μαρτίου 2014

σπήλαιο Λασκώ

Το σπήλαιο Λασκώ  είναι ένα από τα πιο σημαντικά σπήλαια με τοιχογραφίες παλαιολιθικής εποχής. Από το 1979 έχει χαρακτηριστεί ως Μνημείο Παγκόσμιας Πολιτιστικής Κληρονομιάς από την Ουνέσκο. Το σπήλαιο ανακαλύφθηκε τυχαία από τέσσερις εφήβους, τους Marcel Ravidat, Jacques Marsal, Georges Agnel et Simon Coencas στις 12 Σεπτεμβρίου 1940.


video

(απόσπασμα από το video http://youtu.be/eioCZXfbM-M στο youtube)

Τα τοιχώματα του Λασκώ είναι καλυμμένα με 2000 έγχρωμες εικόνες και χαρακτικά, ζώων (900 παραστάσεις με βίσονες, άλογα, βόδια, ελάφια, κατσίκια κ.α), ανθρώπων, αλλά και αφηρημένων σχημάτων, που βρίσκονται σε ύψος που δύσκολα τα φθάνει κανείς. Οι μελετητές υπολόγισαν ότι το έδαφος του σπηλαίου πριν από 17.000 χρόνια είχε διαφορετική διαμόρφωση και έτσι ο προϊστορικός καλλιτέχνης μπορούσε να φθάνει τα τοιχώματα.

Δευτέρα, 17 Μαρτίου 2014

Το βλέμμα σου χτυπά στο πλάι του προσώπου μου




Κατά τη δεκαετία του '80 ορισμένες φεμινίστριες καλλιτέχνιδες- του αισθητικού και εννοιολογικού ρεύματος- μέσα από τα έργα τους, άσκησαν κριτική στη τέχνη αλλά και στη διαφήμιση, για τον τρόπο με τον οποίο οι εικόνες είναι δομημένες για ετεροφυλόφιλους άντρες θεατές, ενώ αντίθετα οι γυναίκες κατέχουν κυρίως τη θέση του παθητικού αντικειμένου. Έτσι επαναπροσδιόρισαν την έννοια του περιεχόμενου και εισήγαγαν σχήματα όπως συγκίνηση, βίωμα, προσωπική εμπειρία κλπ.

Τετάρτη, 12 Μαρτίου 2014

Εξόριστοι και Μετανάστες

 Η αντίληψη ότι η Νέα Υόρκη ήταν η "πρωτεύουσα της Μοντέρνας Τέχνης" στα μέσα του 20ου αιώνα (1940-44) οφειλόταν σε μεγάλο βαθμό από την φυγή από την Ευρώπη πολλών καλλιτεχνών και διανοουμένων, λόγω της ανόδου του Χίτλερ στην εξουσία και του ξεσπάσματος του Β' Παγκοσμίου Πολέμου. Όταν ο Χίτλερ ανέλαβε την εξουσία τον Ιανουάριο του 1933, το Σεπτέμβρη του ίδιου έτους ο υπουργός προπαγάνδας Γίοζεφ Γκέμπελς συστήνει το επιμελητήριο Πολιτισμού του Ράιχ με σκοπό τη διαχείρηση κάθε καλλιτεχνικής παραγωγής σύμφωνα με τα ναζιστικά κριτήρια. Μία από τις πρώτες ενέργειες των ναζί ήταν να κλείσουν το Μπάουχαουζ.  Οι Γκέορκ Γκρος, Λάιονελ Φάινινγκερ και Τζον Χάρντφιλντ εγκατέλειψαν τη Γερμανία με προορισμό την Αμερική. Ο Βασίλυ Καντίνσκι διέφυγε στην Γαλλία, ο Πάουλ Κλέε στην Ελβετία. 

 Γκέορκ Γκρος    Eclipse of the Sun  1926


 
Λάιονελ Φάινενγκερ    Gaberndorf II    1924


 Βασίλι Καντίνσκυ    White   1923


Πάουλ Κλέε   Nocturnal Festivities    1921

Τρίτη, 11 Μαρτίου 2014

Η Τεχνική του Τζάκσον Πόλλοκ action painting και dripping

 Την ονομασία action painting πρότεινε ο Αμερικανός τεχνοκριτικός Harold Rosenberg τo 1951, και αποσκοπούσε να ανταγωνιστεί τον όρο Abstract Expressionisme που είχε δοθεί στη Σχολή της Νέας Υόρκης.

Η ορολογία αυτή Ζωγραφική της Δράσης  έπαιρνε υπόψη την αξία (ηθικής, μεταφυσικής, πολιτικής) δέσμευσης που έχουν κοινή οι εμπλεκόμενοι καλλιτέχνες : η τοτινή αμερικάνικη τέχνη, ασφαλώς αφηρημένη, θεμελιώνεται σε μια αυτοαναφορικότητα της ζωγραφικής (Subjects of the Artist) που προϋποθέτει τον τονισμό του καθεαυτού γεγονότος του ζωγραφίζειν: " Για κάθε Αμερικανό ζωγράφο έφτασε μιά στιγμή όπου ο πίνακας του φάνηκε  περισσότερο σαν στιβος ανοιχτός στη δράση του και λιγότερο ως χώρος για να αναπαραγάγει, να αναδημιουργήσει, να αναλύσει ή να εκφράσει ένα πραγματικό ή φαντασιακό αντικείμενο. Αυτό που έπρεπε να εμφανιστεί στον πίνακα δεν ήταν μιά εικόνα, αλλά ένα γεγονός μία δράση" γράφει ο Rosenberg. Τελικά υπερίσχυσε μιά επιμέρους χρήση του όρου, που αναφέρεται μόνο σ' εκείνους από τους καλλιτέχνες αυτούς που η πρακτική τους προέβαλλε περισσότερο μια ηρωοποίηση του ίδιου του ζωγράφου, μια ορισμένη αξία εκτέλεσης (performance) της δραστηριότητας ( ταχύτητα εκτέλεσης , σωματικός άθλος), όπως οι Willem de Kooning και  Jackon Pollok (dripping = στάξιμο  τεχνική που περιλάμβανε στάξιμο πολύ υγρής μπογιάς, χρησιμοποιώντας ράβδους, σκληρά πινέλα και σπάτουλες πάνω στον καμβά του ο οποίος βρισκόταν στο πάτωμα. Ίσως και να θυμόταν ιστορίες για Κινέζους ζωγράφους που είχαν χρησιμοποιήσει τέτοιες ανορθόδοξες μεθόδους, καθώς και τη συνήθεια των Ερυθρόδερμων να χαράζουν εικόνες στην άμμο για μαγικούς σκοπούς), ή ακόμα και μεταγενέστερα ο Sam Francis.
Η Action Painting μολονότι είναι κληρονόμος του "ψυχικού αυτοματισμού" του σουρεαλισμού,διαχωρίζεται απόλυτα απο αυτόν εξαιτίας της ιδαίτερης επένδυσης του υπόβαθρου που κάνει (All Over)

http://ebooks.edu.gr/courses/DSGL-C111/document/4d42c88b9s2g/4d42c8b4ont0/4d42c8c2bldt.pdf





πηγές:
1.Ομάδες Κινήματα, Τάσεις της Σύγχρονης Τέχνης μετά το 1945, εκδόσεις Εξάντας 1991
2.Ιστορία της Τέχνης E. H. Gombrich,   Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης, Αθήνα 1994
3. Jackson Pollack and Action Painting 
4. Ιστορία της Τέχνης, Γ΄τάξη Εν. Λυκείου, ΟΕΔΒ
 

Δευτέρα, 10 Μαρτίου 2014

Αφηρημένος Εξπρεσιονισμός


Τάση στη ζωγραφική που αναπτύχθηκε με κέντρο την Νέα Υόρκη τη δεκαετία του 1940.   Αναφέρεται και ως Σχολή της Νέας Υόρκης. Ήταν ίσως το πρώτο σημαντικό κίνημα στην τέχνη που γεννήθηκε στην Αμερική, δηλώνοντας παράλληλα την ανεξαρτησία του από τα υπόλοιπα ευρωπαϊκά ρεύματα στη μοντέρνα τέχνη.  Συνδύαζε χαρακτηριστικά προηγούμενων ευρωπαϊκών κινημάτων όπως του γερμανικού εξπρεσιονισμού και του σουρεαλισμού με τις καθαρά αφηρημένες τάσεις του φουτουρισμού και του κυβισμού. Τον πόθο για παιδιάστικη απλότητα και ειλικρίνια (που θυμίζει τα σκαριφήματα τους πριν αρχίσουν να διαμορφώνουν εικόνες) και το ενδιαφέρον για τα προβλήματα της "καθαρής Ζωγραφικής"
                Διακρίνουμε δύο τάσεις:
 

Jackson Pollock  1940


 Μ. Rothco 1949




πηγές:
http://istoriatexnespolitismos.wordpress.com/2014/02/24/jackson-pollock-%CE%B4%CE%B5%CE%B9%CE%B3%CE%BC%CE%B1-%CE%B5%CF%81%CE%B3%CF%89%CE%BD-%CE%BA%CE%B1%CE%B9-%CE%B2%CE%B9%CE%BF%CE%B3%CF%81%CE%B1%CF%86%CE%B9%CE%BA%CE%B1-%CF%83%CF%84%CE%BF%CE%B9%CF%87/